Bu ünitede Türkiye'deki özel günler Almanca anlatılır: doğum günleri, ulusal bayramlar, Ramazan ve Kurban Bayramı, Öğretmenler Günü, halk oyunları, çalgılar ve Karagöz ile Hacivat. Tarihler sıra sayılarıyla söylenir: "am dreiundzwanzigsten April".
Ünite bitince Almanca bir doğum günü daveti yazılabilir ve Türkiye'den bir bayram yabancı bir arkadaşa anlatılabilir.
Bu üniteden önce
- sınıf Die Jahreszeiten und das Wetter ünitesinde aylar ve "im Mai", Meine Umgebung ünitesinde erste, zweite, dritte; 7. sınıf Die Freundschaft ünitesinde sein ve ihr öğrenildi.
Bölüm 1 / 5
Doğum günleri ve tarihler Besondere Tage und Geburtstage
Sıra sayılarıyla tarih
| Yazılış | Okunuş | Kural |
|---|---|---|
| am 1. Mai | am ersten Mai | düzensiz: erste |
| am 3. Juni | am dritten Juni | düzensiz: dritte |
| am 7. Juli | am siebten Juli | sieben → siebt |
| am 12. März | am zwölften März | sayı + -ten |
| am 19. Mai | am neunzehnten Mai | 1–19: -ten |
| am 23. April | am dreiundzwanzigsten April | 20 ve üstü: -sten |
| am 30. August | am dreißigsten August | -sten |
- Yazıda sıra sayısından sonra nokta konur: am 23. April. Okurken "am dreiundzwanzigsten April" denir.
- "Bugün ayın kaçı?" sorusu: Der Wievielte ist heute? – Heute ist der fünfte Mai.
- Yalnız ay söylenecekse im: im Mai. Gün de varsa am: am fünften Mai.
Kelimeler
der Geburtstag, die Geburtstagedoğum günü
das Datumtarih
der Kalendertakvim
feiernkutlamak
einladendavet etmek
die Einladungdavet, davetiye
die Party, die Partysparti
die Tortepasta
die Kerze, die Kerzenmum
das Geschenk, die Geschenkehediye
Kalıplar
Wann hast du Geburtstag?Doğum günün ne zaman?
Ich habe am zwölften März Geburtstag.Doğum günüm 12 Mart'ta.
Mein Geburtstag ist am 5. Mai.Doğum günüm 5 Mayıs'ta.
Sein Geburtstag ist im Juni.Onun (erkek) doğum günü haziranda.
Ihr Geburtstag ist am 18. Mai.Onun (kız) doğum günü 18 Mayıs'ta.
Ich lade dich zu meiner Party ein.Seni partime davet ediyorum.
Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag!Doğum günün kutlu olsun!
Alles Gute!Her şey gönlünce olsun!
Kural
Ich lade dich ein.
einladen ayrılan bir fiildir: ich lade … ein. du ve er/sie ile a → ä: du lädst, er lädt … ein. Davet edilen kişi nesnedir: Ich lade dich / meine Freunde ein.
"Onun doğum günü" derken sein (erkek) ve ihr (kız) ile kelimenin kendisi de söylenir: Ihr Geburtstag ist am 18. Mai. "Ihr ist am 18. Mai" eksik bir cümledir.
Diyalog: Doğum günü daveti
Nazım, wann hast du Geburtstag?Nazım, doğum günün ne zaman?
Am einundzwanzigsten November. Also nächsten Samstag!21 Kasım'da. Yani gelecek cumartesi!
Oh, toll! Feierst du?Aa, harika! Kutluyor musun?
Ja, ich mache eine Party. Ich lade dich ein! Kommst du?Evet, bir parti yapıyorum. Seni davet ediyorum! Gelir misin?
Gern! Um wie viel Uhr?Memnuniyetle! Saat kaçta?
Um vier Uhr, bei mir zu Hause. Meine Mutter macht eine Torte.Saat dörtte, bizim evde. Annem pasta yapıyor.
Super. Dann bis Samstag!Süper. O zaman cumartesi görüşürüz!
Bölüm 2 / 5
Türkiye'de bayramlar Feste in Türkiye
Ulusal bayramlar ve özel günler
| Datum | Almanca | Türkçe |
|---|---|---|
| am 23. April | Tag der nationalen Souveränität und Kinderfest | Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı |
| am 19. Mai | Gedenktag an Atatürk, Jugend- und Sporttag | Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı |
| am 30. August | Tag des Sieges (Siegesfest) | Zafer Bayramı |
| am 29. Oktober | Tag der Republik (Nationalfeiertag) | Cumhuriyet Bayramı |
| am 24. November | Lehrertag | Öğretmenler Günü |
| im Mai (zweiter Sonntag) | Muttertag | Anneler Günü |
| im Juni (dritter Sonntag) | Vatertag | Babalar Günü |
Dinî bayramlar
der Ramadanramazan ayı
das Ramadanfest (das Zuckerfest)Ramazan Bayramı (Şeker Bayramı)
das OpferfestKurban Bayramı
das Fest, die Festebayram, şenlik
der Feiertag, die Feiertageresmî tatil günü
die Tradition, die Traditionengelenek
der Brauch, die Bräucheâdet, gelenek
die Verwandtenakrabalar
die Süßigkeitentatlılar, şekerlemeler
Ramazan ve Kurban Bayramı ay takvimine göre kutlanır; tarihleri her yıl yaklaşık on bir gün öne gelir. Bu yüzden "am …" yerine çoğunlukla bayramın adıyla söylenir: Am Ramadanfest besuchen wir unsere Großeltern.
Kalıplar
Wann feiert man das Kinderfest? – Am 23. April.Çocuk Bayramı ne zaman kutlanır? – 23 Nisan'da.
Was feiert man am 29. Oktober? – Den Tag der Republik.29 Ekim'de ne kutlanır? – Cumhuriyet Bayramı.
Am Ramadanfest besucht man die Familie.Ramazan Bayramı'nda aile ziyaret edilir.
Die Kinder bekommen Süßigkeiten.Çocuklar şeker alır.
Frohes Fest!Bayramınız kutlu olsun!
Gesegnetes Fest!Bayramınız mübarek olsun!
Alles Gute zum neuen Jahr!Yeni yılınız kutlu olsun!
Viel Spaß beim Feiern!Kutlamada iyi eğlenceler!
Kural
Man feiert … · Man besucht …
Bir gelenek anlatılırken çoğunlukla man kullanılır; fiil er/sie biçimindedir: Man feiert, man tanzt, man besucht. Türkçede bu edilgen cümleye karşılık gelir: "kutlanır, ziyaret edilir".
- 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'dır; 30 Ağustos Zafer Bayramı'dır (Tag des Sieges). İkisi karıştırılmamalı.
- Zafer Bayramı için ayrıca "das Siegesfest" denir (Siegfest değil).
- feiern'de e düşebilir: ich feiere, du feierst, er feiert, wir feiern.
Daha fazlası: Dativ alan edatlar
Diyalog: Alman arkadaşa bayramı anlatmak
Sedef, warum habt ihr morgen keine Schule?Sedef, yarın neden okulunuz yok?
Morgen ist der 29. Oktober, der Tag der Republik. Das ist ein Nationalfeiertag.Yarın 29 Ekim, Cumhuriyet Bayramı. Ulusal bir bayram.
Was macht man an diesem Tag?O gün ne yapılır?
Man hängt Fahnen auf. In der Schule gibt es eine Feier, und am Abend sieht man oft ein Feuerwerk.Bayraklar asılır. Okulda tören yapılır, akşam da çoğunlukla havai fişek izlenir.
Toll! Und habt ihr auch religiöse Feste?Harika! Dinî bayramlarınız da var mı?
Ja, das Ramadanfest und das Opferfest. Am Ramadanfest besuchen wir unsere Großeltern. Die Kinder bekommen Süßigkeiten.Evet, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı. Ramazan Bayramı'nda büyükanne ve büyükbabamızı ziyaret ederiz. Çocuklar şeker alır.
Dann: Frohes Fest!O zaman: Bayramınız kutlu olsun!
Bölüm 3 / 5
Gelenekler Traditionen in Türkiye
Halk oyunları ve çalgılar
| Halk oyunu (der Volkstanz) | Nerede? | Çalgı (das Instrument) |
|---|---|---|
| der Halay | Doğu ve Güneydoğu Anadolu, her yerde düğünlerde | die Trommel (davul), die Zurna |
| der Horon | Karadeniz | die Kemençe |
| der Zeybek | Ege | die Trommel, die Zurna |
| — | — | die Saz (bağlama), die Ney |
der Volkstanz, die Volkstänzehalk oyunu
tanzendans etmek, oynamak
spielençalmak
die Musikmüzik
das Schattentheatergölge oyunu
Karagöz und HacivatKaragöz ile Hacivat
die Hochzeitdüğün
Bu çalgıların adları Almancada da Türkçedir. Bağlama için Almanca konuşanlar çoğunlukla die Saz der. Karagöz und Hacivat bir gölge oyunudur (das Schattentheater); figürler perdenin arkasından ışıkla oynatılır.
Kalıplar
In der Schwarzmeerregion tanzt man Horon.Karadeniz'de horon oynanır.
Bei Hochzeiten tanzen alle Halay.Düğünlerde herkes halay çeker.
Mein Opa spielt Saz.Dedem bağlama çalar.
Die Ney ist ein altes Instrument.Ney eski bir çalgıdır.
Kennst du Karagöz und Hacivat?Karagöz ile Hacivat'ı tanır mısın?
Das ist eine schöne Tradition.Bu güzel bir gelenek.
Kural
Kennst du …?
kennen "tanımak, bilmek" demektir ve bir kişi, yer ya da şey için kullanılır: Kennst du den Zeybek? Bilgi için ise wissen kullanılır; o 8. sınıfta kalıp düzeyinde kalır: Ich weiß es nicht.
Diyalog: 23 Nisan hazırlığı
Kinder, am 23. April feiern wir das Kinderfest. Was machen wir?Çocuklar, 23 Nisan'da Çocuk Bayramı'nı kutluyoruz. Ne yapacağız?
Wir können einen Volkstanz zeigen! Ich tanze gern Zeybek.Bir halk oyunu gösterebiliriz! Ben zeybek oynamayı severim.
Super! Und wer spielt Musik?Süper! Peki müziği kim çalacak?
Mein Cousin spielt Trommel.Kuzenim davul çalıyor.
Und unsere Gäste aus Deutschland? Kennen sie Karagöz und Hacivat?Ya Almanya'dan gelen misafirlerimiz? Karagöz ile Hacivat'ı tanıyorlar mı?
Nein, aber wir können ein kleines Schattentheater spielen!Hayır, ama küçük bir gölge oyunu oynayabiliriz!
Okuma: Gizem'in mektup arkadaşına mektubu
Liebe Hannah, am 23. April haben wir in Türkiye das Kinderfest.Sevgili Hannah, 23 Nisan'da Türkiye'de Çocuk Bayramı var.
Am 23. April 1920 öffnet in Ankara das Parlament. Atatürk schenkt diesen Tag den Kindern.23 Nisan 1920'de Ankara'da Meclis açılır. Atatürk bu günü çocuklara armağan eder.
In meiner Schule gibt es eine große Feier. Wir singen und tanzen Volkstänze.Okulumda büyük bir tören var. Şarkı söyleriz ve halk oyunları oynarız.
Kinder aus vielen Ländern besuchen Türkiye und feiern mit uns.Birçok ülkeden çocuklar Türkiye'ye gelir ve bizimle kutlar.
Und welche Feste feiert ihr in Deutschland? Viele Grüße, GizemPeki siz Almanya'da hangi bayramları kutluyorsunuz? Sevgiler, Gizem
Bölüm 4 / 5
Telaffuz Aussprache
Sıra sayılarının okunuşu
- Tarih ritimle söylenir: am DREI-und-zwan-zigs-ten A-pril. Gün sayısı ve ay vurgulanır.
- ersten (ERS-tın), dritten (DRİT-tın), siebten (ZÎP-tın): düzensizler dikkatle söylenir.
- -sten sonunda st "st" okunur, "şt" değil: zwanzigsten.
Sesler: dinle ve tekrarla
| Ses | Örnekler | Okunuş |
|---|---|---|
| ei | feiern, Mai, Feiertag | ay |
| au | August, Brauch | av |
| äu | Bräuche | oy |
| ch (ince) | ich, möchte, herzlich | ince ch |
| s (sesliden önce) | singen, Sonntag, Souveränität | z |
| sp (başta) | Sport, spielen | şp |
Kutlama sözlerinin melodisi
- Kutlama sözleri sıcak, canlı bir tonla ve sonda düşerek söylenir: Herzlichen Glückwunsch! ↘ Frohes Fest! ↘
- HERZ-li-chen GLÜCK-wunsch: her iki kelimede ilk hece.
- Soru: Wann hast du Geburtstag? ↘ – Cevapta tarih vurgulanır: Am ZWÖLFten März.
Ritimle söyle
Wann hast du Geburtstag?Doğum günün ne zaman?
Am dreiundzwanzigsten April.23 Nisan'da.
Herzlichen Glückwunsch! Alles Gute!Kutlu olsun! Her şey gönlünce olsun!
Frohes Fest! Viel Spaß beim Feiern!Bayramınız kutlu olsun! Kutlamada iyi eğlenceler!
Kısa tekerleme
Am ersten, am dritten, am siebten – wir feiern!düzensiz sıra sayıları
Im Mai feiern meine Freunde fein.ei = ay
Bölüm 5 / 5
Tekrar ve proje Wiederholung
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru | Neden |
|---|---|---|
| am 23 April | am 23. April | Sıra sayısından sonra nokta. |
| am dreiundzwanzig April | am dreiundzwanzigsten April | Sıra sayısı: -sten. |
| in 23. April | am 23. April | Tarihte am. |
| am Mai | im Mai | Yalnız ay: im. |
| Am 19. Mai feiert man den Tag des Sieges. | Am 19. Mai feiert man den Jugend- und Sporttag. | Zafer Bayramı 30 Ağustos'ta. |
| das Siegfest | das Siegesfest | Doğru biçim. |
| Ihr ist am 18. Mai. | Ihr Geburtstag ist am 18. Mai. | İsim eksik. |
| Man feiern das Fest. | Man feiert das Fest. | man ile er/sie biçimi. |
| Herzlichen Glückwunsch für den Geburtstag! | Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag! | Kalıp: zum. |
Proje: Bayram tanıtım kartı ve davetiye
Her grup bir bayram ya da özel gün seçer ve tanıtım kartı hazırlar. Sonra yabancı bir arkadaşa o bayramı anlatan altı cümlelik bir mektup yazılır. İsteyen öğrenci ayrıca kendi doğum günü için Almanca bir davetiye hazırlar.
| Fest | __________ |
| Wann? | am … / im … |
| Was feiert man? | __________ |
| Was macht man? | Man … |
| Was sagt man? | __________ |
Örnek davetiye ve kontrol
Einladung! Liebe Freunde, ich habe am fünfzehnten Juni Geburtstag. Ich mache eine Party und lade euch ein. Wann? Am Samstag, um drei Uhr. Wo? Bei mir zu Hause. Kommt bitte! Eure Ilgın
Kontrol: Tarih am + sıra sayısı ile mi yazıldı? Yalnız ay varsa im mi? man ile fiil er/sie biçiminde mi? einladen'de ein sonda mı?
Öğretmenler için
Kazanımlar (TYMM 2025, 8. sınıf 2. tema)
- DE.8.2.H1.1, H1.2: diyaloglardan önce sahne (doğum günü daveti, Alman arkadaşa bayram anlatımı, 23 Nisan hazırlığı); tarih, bayram ve gelenek bilgisini yakalama
- DE.8.2.P3.1: telaffuz bölümü; sıra sayılarının okunuşu, ei/au/äu, s = z; kutlama sözlerinin melodisi
- DE.8.2.L2.1, L2.3: "Gizem'in mektubu" okuma metni ve sorusu
- DE.8.2.W2.1: doğum günü kelimeleri; dört ulusal bayram, iki dinî bayram, Lehrertag, Mutter- ve Vatertag; halk oyunları, çalgılar, Karagöz und Hacivat
- DE.8.2.G1.1: Wann?; am + sıra sayısı, im + ay; man; feiern, einladen, kennen; sein/ihr
- DE.8.2.S4.1, S4.4: tanıtım kartı, mektup ve davetiye
- DE.8.2.SP3.1, SP3.3, SP3.4: kutlama sözleri; bayramı sınıfa anlatma
Kitapla ilgili düzeltme: Kitabın dilbilgisi özetinde 19 Mayıs için "den Tag des Sieges" yazıyor; doğrusu Gedenktag an Atatürk, Jugend- und Sporttag'dır, Tag des Sieges 30 Ağustos'tur. Sözlükteki "Siegfest" yerine Siegesfest kullanıldı.
Not: Dinî bayramların tarihleri her yıl değiştiği için sınıfta o yılın takvimine bakılabilir. Sınıfta farklı inanç ve gelenekler olabilir; anlatım bilgi düzeyinde tutuldu.
Sınıf oyunları
- Tarih zinciri: Öğretmen bir tarih yazar (19.05.); öğrenci okur: "am neunzehnten Mai" ve o gün ne kutlandığını söyler.
- Doğum günü sırası: Öğrenciler "Wann hast du Geburtstag?" diye sorarak yılın başından sonuna doğru sıraya girer; her biri tarihini sıra sayısıyla söyler.
- Kutlama kartları: Durum kartları (Geburtstag, Ramadanfest, Neujahr, Prüfung bestanden) çekilir; öğrenci uygun kutlama sözünü söyler.
Ünitedeki diyaloglar, adlar ve örnekler bu site için yazıldı; ders kitabındaki metinler kullanılmadı.
Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: