Bu ünitede okulun kuralları anlatılır: sınıfta, derste ve okulda neyin zorunlu, neyin serbest, neyin yasak olduğu. Kuralları söylemek için müssen, dürfen ve sollen kullanılır; genel kurallar man ile kurulur: "Derste yemek yenmez."
Derste gereken kibar kalıplar da öğrenilir: "Tuvalete gidebilir miyim lütfen?", "Özür dilerim, geç kaldım", "Ödevimi unuttum."
Bu üniteden önce
- sınıf Die Regeln zu Hause ünitesinde müssen, dürfen, man ve kibar rica kalıpları; Der Körper ünitesinde sollen ve du ile emir kipi öğrenildi. Bu ünite onları okula taşır.
Bölüm 1 / 5
Sınıf kuralları Die Regeln in der Klasse
Kelimeler
die Regel, die Regelnkural
die Klassenregel, die Klassenregelnsınıf kuralı
leise / lautsessiz / gürültülü
pünktlichdakik, zamanında
ordentlichdüzenli
höflichkibar
respektvollsaygılı
saubertemiz
vorbereitethazırlıklı
der Klassendienstnöbetçi öğrenci, sınıf görevi
der Abfallçöp, atık
der Mülleimerçöp kutusu
erlaubtizin verilen, serbest
verbotenyasak
Kalıplar
Welche Regeln gibt es in deiner Klasse?Sınıfında hangi kurallar var?
Wir müssen pünktlich kommen.Zamanında gelmek zorundayız.
Man muss im Unterricht leise sein.Derste sessiz olunmalı.
Man darf im Klassenzimmer nicht essen.Sınıfta yemek yenmez.
Handys sind im Unterricht verboten.Derste cep telefonu yasak.
Der Klassendienst wischt die Tafel.Nöbetçi tahtayı siliyor.
Wir sind höflich und respektvoll.Kibar ve saygılıyız.
Kural
Man muss pünktlich sein.
Genel bir kural söylenirken man (insan, herkes) kullanılır. man ile fiil er/sie gibi çekimlenir: man muss, man darf, man soll. Türkçede bu çoğunlukla edilgen bir cümleyle söylenir: "Sınıfta yemek yenmez."
| Anlam | Modal fiil | Örnek |
|---|---|---|
| zorunlu | müssen | Man muss die Hausaufgaben machen. |
| serbest | dürfen | Man darf Fragen stellen. |
| yasak | nicht dürfen | Man darf nicht laut sprechen. |
| yasak | verboten sein | Kaugummi ist verboten. |
- verboten bir sıfat gibi sein ile kullanılır: Das Handy ist verboten. Handys sind verboten.
- nicht müssen "zorunda değil" demektir, yasak değildir: Du musst heute nicht kommen (bugün gelmek zorunda değilsin).
- Modal fiilde asıl fiil sona gider: Man darf im Unterricht nicht essen.
Daha fazlası: Modal fiiller
Diyalog: Sınıf kuralları posteri
So, wir schreiben unsere Klassenregeln. Was müssen wir machen?Evet, sınıf kurallarımızı yazıyoruz. Ne yapmak zorundayız?
Wir müssen pünktlich kommen.Zamanında gelmek zorundayız.
Und wir müssen unsere Bücher mitbringen.Bir de kitaplarımızı getirmek zorundayız.
Gut. Und was darf man nicht machen?İyi. Peki ne yapılmaz?
Man darf im Unterricht nicht essen. Und Handys sind verboten.Derste yemek yenmez. Cep telefonları da yasak.
Darf man in der Pause Musik hören?Teneffüste müzik dinlenebilir mi?
Ja, in der Pause darf man Musik hören, aber leise!Evet, teneffüste müzik dinlenebilir, ama alçak sesle!
Bölüm 2 / 5
Derste Die Regeln im Unterricht
Kelimeler
der Unterrichtders
aufpassendikkat etmek
zuhörendinlemek
sich meldenparmak kaldırmak, söz istemek
Fragen stellensoru sormak
antwortencevap vermek
mitbringenyanında getirmek
vergessenunutmak
benutzenkullanmak
störenrahatsız etmek
wiederholentekrar etmek
Kalıplar
Darf ich bitte zur Toilette gehen?Tuvalete gidebilir miyim lütfen?
Darf ich das Fenster öffnen?Pencereyi açabilir miyim?
Entschuldigung, ich habe meine Hausaufgaben vergessen.Özür dilerim, ödevimi unuttum.
Tut mir leid, ich komme zu spät.Kusura bakmayın, geç kaldım.
Können Sie das bitte wiederholen?Bunu tekrar eder misiniz lütfen?
Wie sagt man das auf Deutsch?Bu Almancada nasıl söylenir?
Du sollst dich melden.Parmak kaldırmalısın.
Kural
Ich soll … · Ich muss …
müssen kesin bir zorunluluktur: Wir müssen die Prüfung schreiben. sollen başkasının (öğretmenin, kuralın) isteğini ya da bir tavsiyeyi anlatır: Der Lehrer sagt, wir sollen leise sein.
| Kişi | müssen | dürfen | sollen |
|---|---|---|---|
| ich | muss | darf | soll |
| du | musst | darfst | sollst |
| er / sie / man | muss | darf | soll |
| wir | müssen | dürfen | sollen |
| ihr | müsst | dürft | sollt |
| sie / Sie | müssen | dürfen | sollen |
- aufpassen ve mitbringen ayrılır: Ich passe im Unterricht auf. Wir bringen unsere Bücher mit. Modal fiille birlikte mastar sonda bitişik: Wir müssen gut aufpassen.
- sich melden dönüşlü bir fiildir: ich melde mich, du meldest dich. Kalıp olarak öğrenilir.
- "Ödevimi unuttum" geçmiş zamandır: Ich habe meine Hausaufgaben vergessen.
Diyalog: Geç kalan öğrenci
Entschuldigung, Frau Bauer. Tut mir leid, ich komme zu spät.Affedersiniz Bauer Hanım. Kusura bakmayın, geç kaldım.
Guten Morgen, Bartu. Setz dich bitte. Wir lesen gerade Seite 24.Günaydın Bartu. Otur lütfen. Şu an 24. sayfayı okuyoruz.
Oh, ich habe mein Buch vergessen. Darf ich mit Ahsen zusammen lesen?Ah, kitabımı unuttum. Ahsen'le birlikte okuyabilir miyim?
Ja, das darfst du. Aber morgen musst du dein Buch mitbringen.Evet, okuyabilirsin. Ama yarın kitabını getirmek zorundasın.
Okay. Frau Bauer, was bedeutet „pünktlich“?Tamam. Bauer Hanım, "pünktlich" ne demek?
„Pünktlich“ heißt: Man kommt zur richtigen Zeit. Das sollst du morgen auch sein!"Pünktlich" demek, insan doğru zamanda gelir demek. Yarın sen de öyle olmalısın!
Bölüm 3 / 5
Okul kuralları Die Schulregeln
Kelimeler
die Schulregel, die Schulregelnokul kuralı
die Schulordnungokul yönetmeliği, okul kuralları
die Schuluniformokul forması
die Pauseteneffüs
der Schulhofokul bahçesi
die Kantinekantin
die Bibliothekkütüphane
werfenatmak
ausmachenkapatmak (telefon, ışık)
Kalıplar
In unserer Schule muss man eine Schuluniform tragen.Okulumuzda forma giymek zorunlu.
In der Bibliothek muss man leise sein.Kütüphanede sessiz olmak gerekir.
Werft den Müll in den Mülleimer!Çöpü çöp kutusuna atın!
Macht bitte eure Handys aus!Telefonlarınızı kapatın lütfen!
Räumt bitte eure Sachen auf!Eşyalarınızı toplayın lütfen!
Seid leise!Sessiz olun!
Heute haben wir keine Hausaufgaben.Bugün ödevimiz yok.
Kural
Seid leise! · Räumt auf!
Bir gruba (ihr) emir verilirken ihr'li fiil biçimi kullanılır ama ihr düşer: ihr macht → Macht! ihr räumt auf → Räumt auf! sein'in emri düzensizdir: Seid leise!
| Mastar | du | ihr | Sie |
|---|---|---|---|
| machen | Mach! | Macht! | Machen Sie! |
| aufräumen | Räum auf! | Räumt auf! | Räumen Sie auf! |
| werfen | Wirf! | Werft! | Werfen Sie! |
| sein | Sei leise! | Seid leise! | Seien Sie leise! |
- nicht ve kein burada da aynı kuralla: Man darf das Handy nicht benutzen. Wir haben keine Hausaufgaben.
- Kurallarda nicht vurgulanır: Du darfst NICHT stören.
Daha fazlası: Emir kipi · Ayrılan fiiller
Diyalog: Almanya'dan gelen öğrenci
Ahsen, müsst ihr hier eine Schuluniform tragen?Ahsen, burada forma giymek zorunda mısınız?
Ja, wir müssen eine Schuluniform tragen. In Deutschland nicht?Evet, forma giymek zorundayız. Almanya'da öyle değil mi?
Nein, in meiner Schule in Köln dürfen wir unsere Kleidung selbst wählen.Hayır, Köln'deki okulumda kıyafetimizi kendimiz seçebiliyoruz.
Interessant! Und dürft ihr in der Pause das Handy benutzen?İlginç! Peki teneffüste telefon kullanabiliyor musunuz?
Nein, das ist bei uns auch verboten.Hayır, bizde de yasak.
Bei uns auch. Aber in der Pause dürfen wir auf dem Schulhof Fußball spielen.Bizde de. Ama teneffüste okul bahçesinde futbol oynayabiliyoruz.
Okul kuralları okuldan okula ve ülkeden ülkeye değişir. Almanya'daki okulların çoğunda forma yoktur; bazı okullar kendi kurallarını koyar.
Okuma: Gökkuşağı Ortaokulu'nun kuralları
1. Der Unterricht beginnt um 8.30 Uhr. Alle Schüler müssen pünktlich sein.1. Ders saat 8.30'da başlar. Bütün öğrenciler zamanında gelmek zorundadır.
2. Im Unterricht müssen die Handys aus sein.2. Derste telefonlar kapalı olmak zorundadır.
3. In der Kantine und auf dem Schulhof darf man essen und trinken.3. Kantinde ve okul bahçesinde yemek yenebilir, içecek içilebilir.
4. Den Müll soll man trennen: Papier, Plastik und Restmüll.4. Çöp ayrıştırılmalı: kâğıt, plastik ve öteki atıklar.
5. In der Bibliothek darf man nicht laut sprechen.5. Kütüphanede yüksek sesle konuşulmaz.
Bölüm 4 / 5
Telaffuz Aussprache
Sesler: dinle ve tekrarla
| Ses | Örnekler | Okunuş |
|---|---|---|
| ei | leise, meine | ay |
| au | aufpassen, Hausordnung | av |
| ch (ince) | ich, nicht, höflich | ince ch |
| ch (kalın) | machen, auch | kalın ch |
| sch | Schule, Schüler, Schuluniform | ş |
| st (başta) | stehen, stören | şt |
| ü | Schüler, pünktlich, müssen | ü |
Vurgu
- Birleşik kelimelerde ilk parça: HAUS-ord-nung, SCHUL-re-geln, KLAS-sen-dienst, MÜLL-ei-mer.
- Ayrılan fiillerde ön ek: AUF-pas-sen, MIT-brin-gen, AUS-ma-chen.
- Ön eki ayrılmayan fiillerde kök: ver-GES-sen, be-NUT-zen, wie-der-HO-len.
- Kural cümlesinde nicht vurgulanır: Man darf NICHT essen.
Tonlama
- İzin sorusu kibar ve yükselen tonla: Darf ich bitte zur Toilette gehen? ↗
- Kural net ve düşen tonla: Handys sind verboten. ↘
- Uyarı sakin ama kararlı: Seid bitte leise! ↘
Ritimle söyle
Wir müssen pünktlich sein.Zamanında olmalıyız.
Wir sollen leise sein.Sessiz olmalıyız.
Wir dürfen Fragen stellen.Soru sorabiliriz.
Handys sind verboten!Telefonlar yasak!
Kısa tekerleme
Schüler schreiben schön und schnell.sch = ş
Leise, leise, meine Kleine!ei = ay
Bölüm 5 / 5
Tekrar ve proje Wiederholung
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru | Neden |
|---|---|---|
| Man müssen leise sein. | Man muss leise sein. | man ile er/sie biçimi. |
| Man darf nicht essen im Unterricht. | Man darf im Unterricht nicht essen. | Mastar sonda. |
| Handy ist verboten. | Handys sind verboten. / Das Handy ist verboten. | Çoğul ya da artikel. |
| Ich habe vergessen meine Hausaufgaben. | Ich habe meine Hausaufgaben vergessen. | vergessen sonda. |
| Darf ich zur Toilette gehe? | Darf ich zur Toilette gehen? | Modal + mastar. |
| Ihr seid leise! (emir için) | Seid leise! | ihr emirde düşer. |
| Wir haben heute nicht Hausaufgaben. | Wir haben heute keine Hausaufgaben. | İsimde kein. |
| Ich passe auf nicht. | Ich passe nicht auf. | auf en sonda. |
| Er soll kommt. | Er soll kommen. | sollen + mastar. |
Proje: Sınıfımızın kural posteri
Gruplar sınıf için sekiz kurallık bir poster hazırlar: üç "müssen", üç "dürfen / nicht dürfen", iki "ihr" ile emir. Sonra her grup posterini sunar ve bir kuralın nedenini Türkçe ya da Almanca açıklar. İsteyen grup bir Alman okulunun kurallarıyla karşılaştırma yapabilir.
| Pflicht (müssen) | Erlaubt (dürfen) | Verboten (nicht dürfen) | Imperativ (ihr) |
|---|---|---|---|
| __________ | __________ | __________ | __________ |
| __________ | __________ | __________ | __________ |
| __________ | __________ | __________ |
Örnek kurallar ve kontrol
Wir müssen pünktlich kommen. Man muss die Hausaufgaben machen. Man darf Fragen stellen. In der Pause darf man Musik hören. Man darf im Unterricht nicht essen. Kaugummi ist verboten. Seid freundlich! Macht eure Handys aus!
Kontrol: man ile fiil er/sie biçiminde mi (man muss, man darf)? Asıl fiil sonda mı? ihr ile emirde ihr düştü mü?
Öğretmenler için
Kazanımlar (TYMM 2025, 8. sınıf 1. tema)
- DE.8.1.H1.1, H1.2: diyaloglardan önce sahne (kural posteri, geç kalan öğrenci, Almanya'dan gelen öğrenci); kural, izin ve yasak bilgisini yakalama
- DE.8.1.P3.1: telaffuz bölümü; ei, au, ince ve kalın ch, sch, st, ü; ayrılan ve ayrılmayan fiil vurgusu; kural ve rica tonlaması
- DE.8.1.L2.1, L2.3: "Gökkuşağı Ortaokulu'nun kuralları" okuma metni ve sorusu
- DE.8.1.W2.1: leise, pünktlich, ordentlich, höflich, respektvoll, vorbereitet; Klassendienst, Schuluniform, Schulordnung; aufpassen, sich melden, mitbringen, vergessen
- DE.8.1.G1.1: müssen, dürfen, sollen tam çekim; man; verboten; nicht/kein; ihr ile Imperativ
- DE.8.1.S4.1, S4.4: kural posteri
- DE.8.1.SP3.1, SP3.3, SP3.4: derste kibar kalıplar; posteri sunma
Kültürlerarası: Program, okul kurallarının ülkeden ülkeye değiştiğini fark ettirmeyi öneriyor (forma, teknoloji kullanımı, öğretmen–öğrenci ilişkisi). 3. bölümdeki diyalog bu karşılaştırmaya giriş olarak kullanılabilir.
Sınıf oyunları
- Erlaubt oder verboten?: Öğretmen davranış kartları gösterir ("im Unterricht Kaugummi kauen", "in der Pause Fußball spielen"). Öğrenciler "Das ist erlaubt!" ya da "Das ist verboten!" der ve kuralı man ile söyler.
- Öğretmen benim: Bir öğrenci öğretmen olur ve sınıfa ihr ile üç komut verir ("Steht auf! Öffnet die Bücher! Seid leise!").
- Kibar mı?: İkili gruplar derste geçen durumlar için kartlar çeker (geç kalmak, kitabı unutmak, tuvalete gitmek) ve doğru kalıbı söyler.
Ünitedeki diyaloglar, adlar ve örnekler bu site için yazıldı; ders kitabındaki metinler kullanılmadı.
Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: