Bu ünitede yaşanan yer anlatılır: şehir mi köy mü, nasıl bir yer, neler var. Şehir ve köy karşılaştırılır: "Köy şehirden daha sessiz." Sonra bir şehir tanıtılır ve çevre sorunları konuşulur: çöp, kirlilik, enerji. Çevreyi korumak için neler yapılması gerektiği müssen ve sollen ile söylenir.
Ünite bitince kendi şehri ya da köyü Almanca tanıtılabilir ve okul için bir çevre planı yazılabilir.
Bu üniteden önce
- sınıf Meine Umgebung ünitesinde şehirdeki yerler, Die Tiere ünitesinde doğa ve yaşam yerleri; 8. sınıf Die Regeln in der Schule ünitesinde müssen, sollen ve man öğrenildi.
Bölüm 1 / 5
Şehirde ve köyde yaşam Leben in der Stadt und auf dem Land
Kelimeler
die Stadt, die Städteşehir
das Dorf, die Dörferköy
auf dem Landkırsalda, köyde
der Verkehrtrafik
der Lärmgürültü
die Naturdoğa
der Baum, die Bäumeağaç
die Blume, die Blumençiçek
die Lufthava (solunan)
der Himmelgökyüzü
der Nachbar, die Nachbarinkomşu
das Geschäft, die Geschäftedükkân
die Möglichkeit, die Möglichkeitenimkân, olanak
die Arbeitiş
Zıt sıfatlar
| Sıfat | Zıttı | Türkçe |
|---|---|---|
| laut | ruhig | gürültülü – sakin |
| schmutzig | sauber | kirli – temiz |
| stressig | friedlich | stresli – huzurlu |
| schnell | langsam | hızlı – yavaş |
| groß | klein | büyük – küçük |
| voll | leer | kalabalık, dolu – boş |
| teuer | billig | pahalı – ucuz |
| modern | alt | modern – eski |
Kalıplar
Wo wohnst du? – Ich wohne in der Stadt.Nerede oturuyorsun? – Şehirde oturuyorum.
Meine Großeltern wohnen in einem Dorf.Büyükannemle büyükbabam bir köyde oturuyor.
Wie ist das Leben auf dem Land?Köyde hayat nasıl?
Auf dem Land ist es ruhig und die Luft ist frisch.Köyde sakin ve hava temiz.
In der Stadt gibt es viele Möglichkeiten.Şehirde birçok imkân var.
Im Dorf gibt es keinen Verkehr und keinen Lärm.Köyde trafik ve gürültü yok.
Kural
Es gibt einen Park. · Es gibt keinen Verkehr.
es gibt "… var" demektir. Ardından gelen kelime nesnedir; der kelimelerinde einen / keinen gelir. die ve das değişmez: Es gibt eine Schule, ein Kino, keine Fabrik.
| Artikel | Var | Yok |
|---|---|---|
| der Park | Es gibt einen Park. | Es gibt keinen Park. |
| der Verkehr | Es gibt viel Verkehr. | Es gibt keinen Verkehr. |
| die Schule | Es gibt eine Schule. | Es gibt keine Schule. |
| das Kino | Es gibt ein Kino. | Es gibt kein Kino. |
| çoğul | Es gibt viele Geschäfte. | Es gibt keine Geschäfte. |
- das Land iki anlamlıdır: ülke (Deutschland ist ein Land) ve kırsal (auf dem Land wohnen).
- Yer bildirirken: in der Stadt, in einem Dorf, auf dem Land.
Diyalog: Şehirli ve köylü iki arkadaş
Eymen, wo wohnst du?Eymen, nerede oturuyorsun?
Ich wohne in einem Dorf bei Bolu. Es ist sehr ruhig dort.Bolu yakınlarında bir köyde oturuyorum. Orası çok sakin.
Gibt es ein Kino?Sinema var mı?
Nein, es gibt kein Kino und keinen Supermarkt. Aber es gibt viele Bäume und einen See.Hayır, sinema da süpermarket de yok. Ama bir sürü ağaç ve bir göl var.
Ich wohne in İstanbul. Dort gibt es viel Verkehr. Es ist oft laut und stressig.Ben İstanbul'da oturuyorum. Orada çok trafik var. Çoğu zaman gürültülü ve stresli.
Aber in İstanbul gibt es viele Möglichkeiten: Museen, Theater, Konzerte …Ama İstanbul'da birçok imkân var: müzeler, tiyatrolar, konserler …
Bölüm 2 / 5
Şehrimi tanıtıyorum Meine Stadt vorstellen
Karşılaştırma
Kural
Das Dorf ist ruhiger als die Stadt.
İki şey karşılaştırılırken sıfata -er eklenir ve als (-den daha) kullanılır: ruhig → ruhiger als. Türkçedeki "daha" kelimesi ayrıca söylenmez: "mehr ruhig" yanlış.
| Sıfat | Karşılaştırma | Örnek |
|---|---|---|
| ruhig | ruhiger | Das Land ist ruhiger als die Stadt. |
| laut | lauter | Die Stadt ist lauter als das Dorf. |
| schnell | schneller | Der Zug ist schneller als der Bus. |
| groß | größer | İstanbul ist größer als Bolu. |
| alt | älter | Mein Opa ist älter als meine Oma. |
| warm | wärmer | Antalya ist wärmer als Erzurum. |
| gut | besser | Die Luft ist hier besser. |
| viel | mehr | In der Stadt gibt es mehr Autos. |
- Tek heceli bazı sıfatlar Umlaut alır: größer, älter, wärmer, kälter.
- Düzensizler: gut → besser, viel → mehr, gern → lieber.
- "çok daha" için viel: Das Land ist viel ruhiger.
Daha fazlası: Sıfatların derecelendirilmesi
Yönler
| Yön | Türkçe | Örnek |
|---|---|---|
| der Norden | kuzey | Samsun liegt im Norden von Türkiye. |
| der Süden | güney | Antalya liegt im Süden. |
| der Osten | doğu | Kars liegt im Osten. |
| der Westen | batı | İzmir liegt im Westen. |
| der Südosten | güneydoğu | Gaziantep liegt im Südosten. |
Kalıplar
Meine Stadt heißt Bursa.Şehrimin adı Bursa.
Sie liegt im Nordwesten von Türkiye.Türkiye'nin kuzeybatısında.
In Bursa gibt es einen großen Berg: den Uludağ.Bursa'da büyük bir dağ var: Uludağ.
Die Stadt ist groß, aber nicht so laut wie İstanbul.Şehir büyük ama İstanbul kadar gürültülü değil.
Ich finde meine Stadt schön, weil es viele Parks gibt.Şehrimi güzel buluyorum, çünkü çok park var.
"… kadar" demek için so … wie kullanılır: Bursa ist nicht so laut wie İstanbul. Karşılaştırmada ise als: İstanbul ist lauter als Bursa.
Diyalog: Şehir tanıtımı
Yağmur, woher kommst du?Yağmur, nerelisin?
Ich komme aus Mardin. Mardin liegt im Südosten von Türkiye.Mardinliyim. Mardin Türkiye'nin güneydoğusunda.
Wie ist die Stadt?Şehir nasıl?
Mardin ist sehr alt und sehr schön. Die Häuser sind aus Stein.Mardin çok eski ve çok güzel. Evler taştan.
Ist es dort wärmer als in Ankara?Orası Ankara'dan daha sıcak mı?
Ja, im Sommer ist es viel wärmer! Und Mardin ist kleiner als Ankara, aber ruhiger.Evet, yazın çok daha sıcak! Mardin Ankara'dan küçük, ama daha sakin.
Okuma: Alperen şehrini tanıtıyor
Ich wohne in Gaziantep. Gaziantep liegt im Südosten von Türkiye.Gaziantep'te oturuyorum. Gaziantep Türkiye'nin güneydoğusunda.
Die Stadt ist groß und modern, aber es gibt auch eine alte Burg.Şehir büyük ve modern, ama eski bir kale de var.
Gaziantep ist berühmt für Baklava und Pistazien.Gaziantep baklavası ve fıstığıyla ünlüdür.
Im Sommer ist es heiß, im Winter ist es kälter als in Antalya.Yazın sıcak, kışın Antalya'dan daha soğuk.
Ich finde meine Stadt toll, weil das Essen so lecker ist!Şehrimi harika buluyorum, çünkü yemekler çok lezzetli!
Bölüm 3 / 5
Çevremizi koruyalım Unsere Umwelt schützen
Kelimeler
die Umweltçevre
der Umweltschutzçevre koruma
das Problem, die Problemesorun
der Müllçöp
die Verschmutzungkirlilik
die Energieenerji
das Plastikplastik
die Plastiktüte, die Plastiktütenplastik poşet
das Papierkâğıt
schützenkorumak
trennenayırmak (çöpü)
recycelngeri dönüştürmek
sparentasarruf etmek
sammelntoplamak
pflanzendikmek (ağaç, çiçek)
Kalıplar
Was sind Probleme für unsere Umwelt?Çevremiz için sorunlar neler?
Es gibt viel Müll in der Natur.Doğada çok çöp var.
Wir müssen unsere Umwelt schützen.Çevremizi korumak zorundayız.
Wir sollen unseren Müll trennen.Çöpümüzü ayrıştırmalıyız.
Man soll Wasser und Energie sparen.Su ve enerji tasarrufu yapılmalı.
Mach das Licht aus!Işığı kapat!
Nimm keine Plastiktüte!Plastik poşet alma!
Das ist wichtig für unsere Umwelt.Bu çevremiz için önemli.
Kural
Wir müssen … · Wir sollen …
Çevre için müssen zorunluluğu, sollen öneriyi ya da kuralı anlatır. İkisinde de asıl fiil sona gider: Wir müssen die Umwelt schützen. Man soll Papier recyceln.
- unser (bizim): unser Müll (der), unsere Umwelt (die). Nesne olunca der kelimesinde unseren: Wir trennen unseren Müll.
- Emir kipiyle öneri: Spar Wasser! Mach das Licht aus! Pflanz einen Baum!
- kein ile: Nimm keine Plastiktüte! Wirf keinen Müll auf die Straße!
Daha fazlası: Modal fiiller · Emir kipi
Diyalog: Okulun çevre kulübünde
Was können wir in der Schule für die Umwelt machen?Okulda çevre için ne yapabiliriz?
Wir sollen den Müll trennen: Papier, Plastik und Restmüll.Çöpü ayrıştırmalıyız: kâğıt, plastik ve öteki atıklar.
Sehr gut. Und was noch?Çok iyi. Başka?
Wir müssen Energie sparen. In der Pause machen wir das Licht aus.Enerji tasarrufu yapmalıyız. Teneffüste ışığı kapatırız.
Gute Idee! Ich habe auch eine Idee: Wir pflanzen im Frühling Bäume im Schulgarten.İyi fikir! Benim de bir fikrim var: İlkbaharda okul bahçesine ağaç dikelim.
Super! Und wir bringen keine Plastikflaschen mit, nur Glasflaschen.Süper! Bir de plastik şişe getirmeyiz, yalnız cam şişe.
Bölüm 4 / 5
Telaffuz Aussprache
Sesler: dinle ve tekrarla
| Ses | Örnekler | Okunuş |
|---|---|---|
| au | Bauer, laut, Baum | av |
| ei | kein, mein, frei | ay |
| eu | teuer, Leute | oy |
| sch | schmutzig, schützen, schnell | ş |
| sp (başta) | sparen, spielen | şp |
| st (başta) | Stadt, Straße, Stress | şt |
| ö, ä, ü | größer, älter, Müll | ö, e, ü |
Vurgu
- Birleşik kelimelerde ilk parça: UM-welt, UM-welt-schutz, PLAS-tik-tü-te, MÜLL-ei-mer.
- ver- vurgusuz: Ver-SCHMUT-zung, Ver-KEHR.
- İngilizce kökenli: re-CY-celn (ri-SAY-kıln).
- Karşılaştırmada sıfat vurgulanır: Das Land ist RUhiger als die Stadt.
Cümle melodisi
- Wo wohnst du? ↘ · Gibt es ein Kino? ↗
- Çevre çağrısı kararlı ve düşen tonla: Wir müssen die Umwelt schützen! ↘
Ritimle söyle
In der Stadt ist es laut.Şehirde gürültü var.
Auf dem Land ist es ruhig.Köyde sessiz.
Wir trennen unseren Müll.Çöpümüzü ayrıştırıyoruz.
Wir müssen die Umwelt schützen!Çevreyi korumalıyız!
Kısa tekerleme
Schmutzige Straßen? Schützt die Stadt!sch, st
Laute Autos, leise Bäume.au
Bölüm 5 / 5
Tekrar ve proje Wiederholung
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru | Neden |
|---|---|---|
| Es gibt kein Verkehr. | Es gibt keinen Verkehr. | es gibt + der → keinen. |
| Das Land ist mehr ruhig. | Das Land ist ruhiger. | Karşılaştırma -er ile. |
| ruhiger wie die Stadt | ruhiger als die Stadt | Karşılaştırmada als. |
| İstanbul ist großer als Bolu. | İstanbul ist größer als Bolu. | groß → größer. |
| Das ist guter. | Das ist besser. | gut → besser. |
| Ich wohne in Dorf. | Ich wohne in einem Dorf. | Artikel gerekir. |
| auf der Land | auf dem Land | das Land → auf dem. |
| Wir müssen schützen die Umwelt. | Wir müssen die Umwelt schützen. | Mastar sonda. |
| Wir trennen unser Müll. | Wir trennen unseren Müll. | Nesne: der → unseren. |
Proje: Şehrim ve okulumun çevre planı
Önce kendi şehri ya da köyü için bir tanıtım kartı doldurulur ve altı cümlelik bir metin yazılır; en az bir karşılaştırma içermelidir. Sonra gruplar okul için beş maddelik bir çevre planı hazırlar ve sınıfa sunar.
| Meine Stadt / mein Dorf | __________ |
| Wo liegt sie / es? | im … von Türkiye |
| Was gibt es? | Es gibt … |
| Was gibt es nicht? | Es gibt keinen / keine / kein … |
| Vergleich | … ist …-er als … |
| Ein Umweltproblem | __________ |
| Unser Plan | Wir müssen / sollen … |
Örnek ve kontrol
Ich wohne in Rize. Rize liegt im Nordosten von Türkiye, am Schwarzen Meer. Es gibt viele grüne Berge und Teegärten. Es regnet oft. Rize ist kleiner als Trabzon, aber sehr schön. Ein Problem: Es gibt Müll am Strand. Wir müssen den Strand sauber halten.
Kontrol: es gibt'ten sonra der kelimesinde einen/keinen var mı? Karşılaştırma -er als ile mi? müssen/sollen ile asıl fiil sonda mı?
Öğretmenler için
Kazanımlar (TYMM 2025, 8. sınıf 5. tema)
- DE.8.5.H1.1, H1.2: diyaloglardan önce sahne (şehirli ve köylü arkadaş, şehir tanıtımı, çevre kulübü); yer, karşılaştırma ve öneri bilgisini yakalama
- DE.8.5.P3.1: telaffuz bölümü; au, ei, eu, sch, sp/st, Umlaut; ver- vurgusuzluğu; karşılaştırma vurgusu
- DE.8.5.L2.1, L2.3: "Alperen şehrini tanıtıyor" okuma metni ve sorusu
- DE.8.5.W2.1: şehir ve köy, doğa, trafik; 8 zıt sıfat çifti; yönler; çevre kelimeleri
- DE.8.5.G1.1: es gibt + einen/keinen; Komparativ -er als (größer, besser, mehr); so … wie; müssen/sollen; unser; Imperativ
- DE.8.5.S4.1, S4.4: şehir tanıtım metni ve çevre planı
- DE.8.5.SP3.1, SP3.3, SP3.4: şehri ve çevre planını sunma
Program ile kitap: Programın dilbilgisi örneğindeki "Es gibt kein Verkehr" hatalı (doğrusu: keinen Verkehr); sayfada doğru biçim öğretildi. Programdaki "Welcher Monat ist es?" ünitenin konusu dışında kaldığı için alınmadı.
Sınıf oyunları
- Hangisi daha …?: Öğretmen iki şey söyler ("ein Elefant – eine Katze", "Ankara – Bolu"). Öğrenci karşılaştırma cümlesi kurar: "Ein Elefant ist größer als eine Katze."
- Türkiye haritası: Tahtaya kaba bir Türkiye haritası çizilir. Öğretmen bir şehir söyler; öğrenci yerini gösterir: "Trabzon liegt im Nordosten."
- Çevre kartları: Öğrenciler çöp kartlarını (Papier, Plastikflasche, Apfel …) doğru kutuya koyar ve söyler: "Die Flasche kommt in den Plastikmüll."
Ünitedeki diyaloglar, adlar ve örnekler bu site için yazıldı; ders kitabındaki metinler kullanılmadı.
Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: