Bu ünitede vücut ve sağlık anlatılır: vücut bölümleri, hastalıklar ve ağrılar, iyileşmek için öneriler. "Neyin var?" diye sorulur, "Başım ağrıyor" diye cevap verilir; hasta bir arkadaşa "Geçmiş olsun!" denir ve öneride bulunulur: "Bol su iç! Yatakta kal!"
Ünite bitince doktorda kısa bir konuşma yapılabilir ve sağlıklı yaşam için öneriler yazılabilir.
Bu üniteden önce
- sınıf Meine Umgebung ünitesinde du ile emir kipi (Geh! Nimm!) ve müssen, 7. sınıf Essen und Trinken ünitesinde sağlıklı yiyecekler ve kein öğrenildi.
Bölüm 1 / 5
Vücut bölümleri Die Körperteile
Kelimeler
| Tekil | Çoğul | Türkçe |
|---|---|---|
| der Kopf | die Köpfe | baş |
| das Auge | die Augen | göz |
| das Ohr | die Ohren | kulak |
| die Nase | die Nasen | burun |
| der Mund | die Münder | ağız |
| der Zahn | die Zähne | diş |
| der Hals | die Hälse | boyun, boğaz |
| der Bauch | die Bäuche | karın |
| der Rücken | die Rücken | sırt |
| der Arm | die Arme | kol |
| die Hand | die Hände | el |
| das Bein | die Beine | bacak |
| der Fuß | die Füße | ayak |
der Körpervücut
der Körperteil, die Körperteilevücut bölümü
der Finger, die Fingerparmak
- Çoğulda Umlaut çok sık: Hände, Füße, Zähne, Köpfe, Bäuche.
- der Hals hem boyun hem boğaz demektir: Halsschmerzen = boğaz ağrısı.
- Vücut bölümünden söz ederken iyelik kullanılır: mein Kopf, meine Hand, meine Füße.
Kalıplar
Das ist mein Kopf.Bu benim başım.
Ich habe zwei Augen und zwei Ohren.İki gözüm ve iki kulağım var.
Zeig mir deine Hände!Ellerini göster!
Wasch deine Hände!Ellerini yıka!
Putz deine Zähne!Dişlerini fırçala!
Diyalog: Küçük kardeşle oyun
Lale, wo ist deine Nase?Lale, burnun nerede?
Hier ist meine Nase!İşte burnum!
Super! Und wo sind deine Ohren?Süper! Peki kulakların nerede?
Hier! Ich habe zwei Ohren.Burada! İki kulağım var.
Und wie viele Finger hast du?Peki kaç parmağın var?
Eins, zwei, drei … zehn Finger! Und zehn Zehen!Bir, iki, üç … on parmak! Bir de on ayak parmağı!
Toll! Jetzt wasch deine Hände. Wir essen gleich.Harika! Şimdi ellerini yıka. Birazdan yemek yiyeceğiz.
Ayak parmağının ayrı bir adı vardır: der Zeh, die Zehen.
Bölüm 2 / 5
Hastalıklar Die Krankheiten
Kelimeler
krankhasta
gesundsağlıklı
die Krankheit, die Krankheitenhastalık
der Schmerz, die Schmerzenağrı
die Kopfschmerzenbaş ağrısı
die Bauchschmerzenkarın ağrısı
die Zahnschmerzendiş ağrısı
die Halsschmerzenboğaz ağrısı
der Hustenöksürük
der Schnupfennezle
die Grippegrip
das Fieberateş
müdeyorgun
Kalıplar
Wie geht es dir? – Nicht so gut.Nasılsın? – Pek iyi değilim.
Was hast du? / Was fehlt dir?Neyin var?
Bist du krank?Hasta mısın?
Ich bin krank.Hastayım.
Ich habe Kopfschmerzen.Başım ağrıyor.
Ich habe Husten und Fieber.Öksürüğüm ve ateşim var.
Mein Bauch tut weh.Karnım ağrıyor.
Hatschi! – Gesundheit!Hapşu! – Çok yaşa!
Gute Besserung!Geçmiş olsun!
Kural
Ich habe Kopfschmerzen.
Ağrı ve hastalık Almancada haben ile söylenir: Ich habe Fieber, Ich habe Bauchschmerzen. Vücut bölümü + Schmerzen birleşik bir kelimedir ve çoğunlukla çoğul kullanılır: Kopfschmerzen.
| Var | Yok | Artikel |
|---|---|---|
| Ich habe Husten. | Ich habe keinen Husten. | der Husten |
| Ich habe Fieber. | Ich habe kein Fieber. | das Fieber |
| Ich habe Grippe. | Ich habe keine Grippe. | die Grippe |
| Ich habe Kopfschmerzen. | Ich habe keine Kopfschmerzen. | çoğul |
- "… ağrıyor" ikinci yolla da söylenir: Mein Kopf tut weh. Birden fazlaysa: Meine Füße tun weh.
- Was fehlt dir? kalıbı "Neyin eksik?" değil, "Neyin var, neren ağrıyor?" demektir; doktor ve öğretmen sık kullanır.
- Gesundheit! hapşırana, Gute Besserung! hastaya söylenir.
Diyalog: Telefonda
Hallo Sinan! Du bist heute nicht in der Schule. Was hast du?Merhaba Sinan! Bugün okulda değilsin. Neyin var?
Hallo Emma. Ich bin krank. Ich habe Halsschmerzen und Fieber.Merhaba Emma. Hastayım. Boğazım ağrıyor ve ateşim var.
Oh nein! Hast du auch Husten?Olamaz! Öksürüğün de var mı?
Nein, ich habe keinen Husten. Aber ich bin sehr müde. Hatschi!Hayır, öksürüğüm yok. Ama çok yorgunum. Hapşu!
Gesundheit! Und gute Besserung!Çok yaşa! Geçmiş olsun!
Danke, Emma. Bis bald!Teşekkürler Emma. Görüşürüz!
Bölüm 3 / 5
Sağlık önerileri Gesundheitstipps
Kelimeler
der Arzt, die Ärztindoktor
das Medikament, die Medikamenteilaç
die Tablette, die Tablettenhap, tablet
der Hustensaftöksürük şurubu
das Pflasteryara bandı
der Kräuterteebitki çayı
sollen-meli, -malı (öneri, tavsiye)
bleibenkalmak
im Bett bleibenyatakta kalmak
sich ausruhendinlenmek
Kalıplar
Was soll ich machen?Ne yapmalıyım?
Du sollst viel Wasser trinken.Bol su içmelisin.
Du sollst zum Arzt gehen.Doktora gitmelisin.
Trink Kräutertee mit Honig!Ballı bitki çayı iç!
Bleib im Bett!Yatakta kal!
Iss viel Obst und Gemüse!Bol meyve ve sebze ye!
Mach jeden Tag Sport!Her gün spor yap!
Kural
Du sollst viel schlafen.
sollen öneri ve tavsiye için kullanılır ("-meli"). sollen ikinci sırada çekimlenir, asıl fiil sona gider: Du sollst viel Wasser trinken. Der Arzt sagt, ich soll im Bett bleiben.
| Kişi | sollen |
|---|---|
| ich | soll |
| du | sollst |
| er / sie | soll |
| wir | sollen |
| ihr | sollt |
| sie / Sie | sollen |
Kural
Trink! · Iss! · Schlaf!
du ile emir kipi fiilin köküdür; du ve -st düşer: du trinkst → Trink! e → i değişen fiillerde i kalır: du isst → Iss!, du nimmst → Nimm! a → ä değişimi emirde olmaz: du schläfst → Schlaf!
| Mastar | du … | Emir |
|---|---|---|
| trinken | du trinkst | Trink viel Wasser! |
| essen | du isst | Iss Suppe! |
| schlafen | du schläfst | Schlaf viel! |
| bleiben | du bleibst | Bleib zu Hause! |
| gehen | du gehst | Geh zum Arzt! |
| waschen | du wäschst | Wasch deine Hände! |
- sollen ile emir aynı öneriyi iki yoldan söyler: Du sollst viel trinken. = Trink viel!
- İlacı doktor ya da aile verir. "Nimm eine Tablette!" gibi cümleler yalnız dil alıştırmasıdır.
Daha fazlası: Emir kipi · Modal fiiller
Diyalog: Doktorda
Guten Tag, Taylan. Was fehlt dir?İyi günler Taylan. Neyin var?
Guten Tag. Ich habe Bauchschmerzen.İyi günler. Karnım ağrıyor.
Seit wann?Ne zamandan beri?
Seit gestern Abend.Dün akşamdan beri.
Hast du Fieber?Ateşin var mı?
Nein, ich habe kein Fieber.Hayır, ateşim yok.
Gut. Du sollst heute nur Suppe essen und viel Tee trinken. Bleib zwei Tage zu Hause.İyi. Bugün yalnız çorba içmeli ve bol çay içmelisin. İki gün evde kal.
Danke schön!Çok teşekkürler!
Gute Besserung!Geçmiş olsun!
Okuma: Okul gazetesi – Sağlık köşesi
Gesund im Winter: fünf TippsKışın sağlıklı kalmak: beş öneri
1. Wasch oft deine Hände!1. Ellerini sık yıka!
2. Trink jeden Tag viel Wasser. Tee ist auch gut.2. Her gün bol su iç. Çay da iyidir.
3. Iss Obst: Orangen und Äpfel sind gesund.3. Meyve ye: portakal ve elma sağlıklıdır.
4. Du sollst früh ins Bett gehen und genug schlafen.4. Erken yatmalı ve yeterince uyumalısın.
5. Bist du krank? Dann bleib zu Hause und geh zum Arzt.5. Hasta mısın? O zaman evde kal ve doktora git.
Bölüm 4 / 5
Telaffuz Aussprache
Sesler: dinle ve tekrarla
| Ses | Örnekler | Okunuş |
|---|---|---|
| schm, schn (başta) | Schmerzen, Schnupfen | şm, şn |
| z | Zahn, Schmerzen | ts |
| pf | Kopf, Schnupfen | p ve f birlikte |
| au | Bauch, Auge | av |
| ch (a/au'dan sonra) | Bauch, machen | kalın ch |
| ch (i/e/ä'den sonra) | ich, Gesicht | ince ch |
| ä, ö, ü | Hände, Köpfe, Füße | e, ö, ü |
Vurgu
- Birleşik kelimelerde ilk parça vurgulu: KOPF-schmer-zen, BAUCH-schmer-zen, HUS-ten-saft, KRÄU-ter-tee.
- Ge-SUND-heit, Me-di-ka-MENT, Tab-LET-te.
- Emir cümlesinde fiil vurgulanır: TRINK viel Wasser!
Cümle melodisi
- Bist du krank? ↗ (evet/hayır sorusu)
- Was hast du? ↘ (W-sorusu)
- Gute Besserung! sıcak, yumuşak bir tonla, sonda düşerek söylenir.
Ritimle söyle
Was hast du? – Ich habe Kopfschmerzen.Neyin var? – Başım ağrıyor.
Trink viel Wasser!Bol su iç!
Bleib im Bett!Yatakta kal!
Gute Besserung!Geçmiş olsun!
Kısa tekerleme
Schmerzen im Kopf, Schnupfen in der Nase!schm, schn, pf
Zehn Zähne, zehn Zehen!z = ts
Bölüm 5 / 5
Tekrar ve proje Wiederholung
Sık yapılan hatalar
| Yanlış | Doğru | Neden |
|---|---|---|
| Ich bin Fieber. | Ich habe Fieber. | Hastalık haben ile. |
| Ich habe Kopf Schmerzen. | Ich habe Kopfschmerzen. | Bitişik yazılır. |
| Mein Kopf tut wehen. | Mein Kopf tut weh. | Kalıp: tut weh. |
| zwei Hand, zwei Fuß | zwei Hände, zwei Füße | Çoğulda Umlaut. |
| Ich habe nicht Fieber. | Ich habe kein Fieber. | İsimde kein. |
| Du sollst trinkst Wasser. | Du sollst Wasser trinken. | sollen + mastar, mastar sonda. |
| Trinkst viel Wasser! | Trink viel Wasser! | Emirde -st düşer. |
| Esse Suppe! | Iss Suppe! | essen → du isst → Iss! |
| Schläf viel! | Schlaf viel! | Emirde ä olmaz. |
Proje: Sağlık posteri ve doktor oyunu
Gruplar okul panosu için bir sağlık posteri hazırlar: beş öneri, emir kipiyle ya da sollen ile. Sonra ikili gruplarda doktor–hasta konuşması canlandırılır: hasta neyi olduğunu söyler, doktor sorular sorar ve iki öneride bulunur.
| Problem | Tipp (Imperativ) | Tipp (sollen) |
|---|---|---|
| Ich habe Husten. | Trink Tee mit Honig! | Du sollst … |
| Ich bin müde. | __________ | __________ |
| Ich habe Bauchschmerzen. | __________ | __________ |
| Ich habe Fieber. | __________ | __________ |
Örnek konuşma ve kontrol
Arzt: Was fehlt dir? – Patient: Ich habe Kopfschmerzen und ich bin müde. – Arzt: Schläfst du gut? – Patient: Nein, nicht so gut. – Arzt: Du sollst früh ins Bett gehen. Und trink viel Wasser! – Patient: Danke! – Arzt: Gute Besserung!
Kontrol: Hastalık haben ile mi söylendi? sollen ile asıl fiil sonda mı? Emirde du ve -st düştü mü (Trink!, Iss!)?
Öğretmenler için
Kazanımlar (TYMM 2025, 7. sınıf 4. tema)
- DE.7.4.H1.1, H1.2: diyaloglardan önce sahne (kardeşle oyun, telefon, doktor); vücut bölümü, şikâyet ve öneri bilgisini yakalama
- DE.7.4.P3.1: telaffuz bölümü; schm/schn, z, pf, au, ch, Umlaut; birleşik kelime vurgusu; empatik tonlama
- DE.7.4.L2.1, L2.3: "Sağlık köşesi" okuma metni ve sorusu
- DE.7.4.W2.1: 13 vücut bölümü ve çoğulları; Husten, Schnupfen, Grippe, Fieber, -schmerzen; Tablette, Hustensaft, Pflaster, Kräutertee
- DE.7.4.G1.1: Was hast du? / Was fehlt dir?; haben + hastalık; kein; tut weh; sollen; du ile Imperativ
- DE.7.4.S4.1, S4.4: öneri tablosu ve sağlık posteri
- DE.7.4.SP3.1, SP3.3, SP3.4: kalıplar ve ritim; doktor–hasta canlandırması
Program ile kitap: Programdaki "Wie fühlst du dich?" yerine kitabın "Was hast du? Was fehlt dir?" kalıpları öne alındı; Gesundheit!, Gute Besserung! ve du ile emir kitaptan.
Hassasiyet: Hastalık örnekleri hafif ve günlük tutuldu (nezle, baş ağrısı). Sınıfta öğrencilerin kendi sağlık durumu sorulmaz; canlandırmalar hayalî rollerle yapılır. İlaç cümleleri yalnız dil alıştırmasıdır.
Sınıf oyunları
- Simon sagt: Öğretmen "Simon sagt: Zeig mir deine Nase!" derse öğrenciler gösterir; "Simon sagt" demeden verilen komutu yapan oyundan çıkar.
- Ağrı pandomimi: Öğrenci bir ağrıyı canlandırır; sınıf sorar: "Hast du Zahnschmerzen?" Bulan öğrenci bir öneri söyler: "Geh zum Zahnarzt!"
- Öneri zinciri: "Ich habe Husten." → bir öğrenci emirle, bir sonraki sollen ile öneri verir.
Ünitedeki diyaloglar, adlar ve örnekler bu site için yazıldı; ders kitabındaki metinler kullanılmadı.
Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: