Almanca sayılar ve tarihler: einundzwanzig, der dritte Oktober ve yıllar nasıl okunur?

Almancada 21'den 99'a kadar sayılar ters söylenir: birler basamağı önce, onlar sonra gelir. 21 einundzwanzig, yani "bir ve yirmi"dir. Yüzler ve binler ise Türkçedeki sırayla söylenir. Tarihlerde sıra sayısı kullanılır: 3 Ekim der dritte Oktober, 3 Ekim'de am dritten Oktober. Yıllar 1999'a kadar yüzlerle (neunzehnhundertneunundneunzig), 2000'den sonra binlerle (zweitausendsechsundzwanzig) okunur.

0–20 arası

13'ten 19'a kadar sayılar -zehn ekiyle yapılır, ama iki tanesi kısalır: 16 sechzehn (sechs'teki s düşer), 17 siebzehn (sieben'deki en düşer). 11 ve 12 ise ayrı kelimelerdir.

Onlar: zwanzig, dreißig, vierzig

Onluklar -zig ekiyle yapılır, tek istisna 30: dreißig. 60 ve 70'te de aynı kısalma görülür: sechzig, siebzig.

21–99: önce birler, sonra onlar

Türk öğrenciyi en çok zorlayan kısım bu. Türkçede "yirmi bir" deriz; Almancada "bir ve yirmi": einundzwanzig. Kelime tek parça yazılır ve aradaki und her zaman vardır. 1'in biçimi de değişir: tek başına eins, birleşik sayıda ein.

Dinlerken sayının sonunu beklemek gerekir: vierund… duyduğunuzda henüz sayıyı bilmiyorsunuz. Telefon numaraları bu yüzden çoğu zaman rakam rakam ya da ikişerli okunur ve yazarken dikkat ister. Alışveriş, randevu ve telefon konuşmalarında sayıları doğru duymanın en iyi yolu, rakamları sesli okuyarak pratik yapmak.

Yüzler, binler ve milyonlar

100'ün üstünde sıra Türkçeye döner: önce yüzler, sonra "birler ve onlar". 235 zweihundertfünfunddreißig, yani "iki yüz, beş ve otuz". Bir milyondan küçük sayılar tek kelime olarak yazılır; bu yüzden Almanca sayı kelimeleri çok uzun görünebilir. Pratikte yazıda rakam kullanılır.

Milyar ve trilyonda dikkat: Almancada milyar eine Milliarde, trilyon ise eine Billion. İngilizcedeki billion (milyar) ile karıştırılmamalı; haberlerde bu fark büyük hatalara yol açabilir.

Yazımda Türkiye ile aynı kurallar geçerli: binler nokta ya da boşlukla ayrılır (1.000 veya 1 000), ondalık kısım virgülle yazılır. 3,5 drei Komma fünf diye okunur. Fiyatlarda ise Komma söylenmez: 3,50 € drei Euro fünfzig.

Sıra sayıları

Sıra sayıları 19'a kadar -te, 20'den sonra -ste ekiyle yapılır. Üç tanesi düzensizdir: erste (birinci), dritte (üçüncü), siebte (yedinci); achte (sekizinci) de tek t ile yazılır. Rakamla yazarken Türkçedeki gibi nokta konur: 3. = dritte.

Sıra sayıları sıfat gibi çekilir, yani önündeki artikele göre sonları değişir: der dritte Tag, am dritten Tag. Bu çekimin kuralları sıfat çekimi sayfasında.

Tarihler nasıl söylenir ve yazılır?

Tarih sorusu Der Wievielte ist heute? ya da daha günlük biçimiyle Welches Datum ist heute? Cevapta sıra sayısı kullanılır: Heute ist der neunte November. Bir olayın tarihi söylenirken am gelir ve sıra sayısının sonu -en olur: am neunten November.

Kısa yazımda gün, ay ve yıl Türkiye'deki sırayla, noktalarla ayrılır: 09.11.2026. Mektup ve resmî yazılarda yer ve tarih birlikte yazılır: Berlin, 9. November 2026 ya da Berlin, den 9. November 2026.

Ay adlarıyla tarih vermeden konuşurken im kullanılır: im Mai, im Dezember. Günlerde ise am: am Montag, am Wochenende.

Yıllar nasıl okunur?

1100 ile 1999 arasındaki yıllar yüzlerle okunur: 1999 neunzehnhundertneunundneunzig ("on dokuz yüz doksan dokuz"), 1453 vierzehnhundertdreiundfünfzig. 2000'den sonra yıllar normal sayı gibi okunur: 2026 zweitausendsechsundzwanzig.

Bir olayın yılı söylenirken ya yalnız yıl kullanılır ya da im Jahr: Ich bin 2012 geboren. / Im Jahr 2012 bin ich geboren. İngilizcedeki gibi in 2012 demek Almancada yanlış kabul edilir.

Sık yapılan hatalar

Kendinizi deneyin

Sayıları saatlerle birlikte çalışmak için Almanca saatler yazısına bakabilirsiniz. Fiyatlar ve para üstü gerçek bir konuşmada nasıl geçiyor, An der Supermarktkasse ve In der Wechselstube diyaloglarında dinlenebilir. En sık kullanılan kelimelerin listesi ise kelimeler bölümünde.

Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: 9 Kasım 2026