Präpositionen mit dem Dativ (Dativ alan Edatlar)

Prӓposition mit dem Dativ (Dativ Alan Edatlar)

 

• ab – den itibaren; -den

Beispiel:  – Ab morgen beginne ich Diӓt zu machen. (Yarından itibaren diyet yapmaya başlıyorum.)

                 – Man kann ab 18 Jahren Führerschein bekommen. (18 yaşından itibaren ehliyet alınabilir.)

 

*** “ab” yer belirttiğinde genelde artikelsiz kullanılır.

                 – Ab Berlin dauert es 5 Stunden. (Berlin’den 5 saat sürüyor.)

 

*** “ab” edatı tarihlerde “Dativ ve Akkusativ” olarak  kullanılabilir.

                – Wir werden ab dem ersten Mӓrz anfangen, Ihren Auftrag vorzubereiten.  (Dativ)

                (Marttan itibaren siparişlerinizi hazırlamaya başlayacağız.)

                – Wir werden ab den ersten Mӓrz anfangen, Ihren Auftrag vorzubereiten (Akkusativ)

                (Marttan itibaren siparişlerinizi hazırlamaya başlayacağız.) (Akkusativ)

 

• aus -den, -dan (Yer, durum ve neden belirtir.)

*** Bu edat “von” edatı gibi canlılar için kullanılamaz. “Von” edatından tek farkı budur.

 

Beispiel:  – Ich komme aus der Türkei. (Türkiye’den geliyorum.)

                 – Meine Frau kommt aus dem Theater. (Eşim tiyatrodan geliyor.)

                 – Der Tisch ist aus Holz. ( Masa tahtadan.)

                 – Die Armbanduhr ist aus Gold. (Kol saati altından.)

                 – Die Braut zieht ein Brautkleid aus Seide an. (Gelin ipek gelinlik giyiyor.)

                 – Sie kann nicht aus dem Ärger schlafen. (Sinirden uyuyamıyor.)

 

• auβer dışında, -den başka, haricinde

Beispiel:  – Auβder dem Anführer weiβ Niemand den Plan. (Komutan dışında kimse planı bilmiyor.)

                – Jeder ist auβer mir in den Urlaub gefahren. (Benim dışımda herkes tatile gitti.)

 

• bei -de, -da; yanında, yakınında; -dığında, iken

               – Wir übernachten heute bei meiner Groβeltern. (Bugün büyükannemlerde kalacağız.)

               – Mein Vater arbeitet bei Minaaraf. (Babam Minaaraf’ta çalışıyor.)

               – Ich arbeite seit 3 Jahren bei Vestel. (3 yıldır Vestel’de çalışıyorum.)

            

*** “bei” edatı, isimleştirilmiş fiiller ile kullanılırsa “-dığı zaman, -iken” anlamına gelir.

              – Wir mögen bei dem Regen tanzen.

               (Yağmurda / Yağmur yağarken /Yağmur yağdığında dans etmeyi seviyoruz.)

 

• dank sayesinde

* Genitiv halde de kullanılır.

Beispiel:  – Dank der Lesebrille kann mein Gr0βvater die Zeitung lesen.

                  (Okuma gözlüğü sayesinde büyükbabam gazeteyi okuyabiliyor.)

                  – Er hat dank seiner Entschlossenheit eine gute Universitӓt gewonnen.

                  (Azmi sayesinde iyi bir üniversite kazandı.)

 

• entgegen karşın, aksine

*** İsimden öncede sonrada kullanılabilir.

Beispiel:  – Der Präsident verlor die Wahl entgegen den Erwartungen. 

                  (Beklentilerin aksine başkan seçimi kaybetti.)

                 – Entgegen meiner Meinung  wurde das Haus zum hochen Preis verkauft.

                  (Benim düşüncemin aksine ev yüksek fiyata satıldı.)

                 -Meiner Meinung entgegen wurde das Haus zum hochen Preis verkauft.

                  (Benim düşüncemin aksine ev yüksek fiyata satıldı.)

 

• entsprechend göre, uygun olarak

Beispiel:  – Entsprechend der Vorhersage regnet es heute.

                 (Tahmine uygun olarak bugün yağmur yağıyor.)

                 – Die Anlieferung wird entsprechend dem Plan gemacht. (Teslimat plana uygun yapılacak.)

• gegenüber karşısında; karşı, huzurunda; karşısında (karşılaştırma)

*** İsimden öncede sonrada kullanılabilir.

 

Beispiel:  – Das Haus liegt gegenüber dem Kino. (Ev sinemanın karşısında.)

                 – Das Theater befindet sich der Schule gegenüber. (Tiyatro okulun karşısında bulunuyor.)

                 – Meine Frau verdient viel gegenüber mir. (Eşim benden çok kazanıyor.)

                 – Den Gӓsten gegenüber sind meine Kinder sehr rüchtsichtsvoll.

                   (Misafirlerin karşısında çocuklarım çok saygılı.)

 

• gemӓβ -e göre

*** İsimden öncede sonrada kullanılabilir. Genellikle kanun, yönetmelik ve talimat maddeleri için kullanılır.

 

Beispiel:  –  Wir sollen alles gemӓβ dem Beispiel machen. (Herşeyi örneğe göre yapmalıyız.)

                 – Gemӓβ dem Gesetz können wir dem Haus sogar keinen Nagel einschlagen.

                 (Kanunlara göre eve bir çivi bile çakamayız.)

 

• laut –e göre

*** Bu edat aynı zamanda “Genitiv” olarak da kullanılır.

 

Beispiel:  – Laut dem Vertrag bekomme ich 500.000 Euro. (Sözleşmeye göre 5000 avro alacağım.)

                 – Laut des Vertrags bekomme ich 500.000 Euro.

                 (Sözleşmeye göre 5000 avro alacağım.)(Genitiv)

                 – Laut dem Bericht sterben ungefӓhr 40000 Tiere in einem Jahr.

                 (Rapora göre yılda yaklaşık 40000 hayvan ölüyor.)

 

• mit ile

Beispiel:  – Meine Freund fliegt mit dem Flugzeug. (Arkadaşım uçak ile gidiyor.)

                 – Möchtest du mit mir zum Kino gehen? (Benimle sinemaya gitmek ister misin?

• nach -e (yönelme); -den, -dan sonra; -e göre

Beispiel:  – Meiner Meinung nach wird Galatasaray Meister. (Bana göre Galatasaray şampiyon olacak.)

                – Nach meiner Meinung wird Galatasaray Meister. (Bana göre Galatasaray şampiyon olacak.)

               – Nach der Schule ging er ins Kino. (Okuldan sonra sinemaya gitti.)

               – Nach dem  Essen mache ıch meine Hausaufgaben. (Yemekten sonra ödevlerimi yapacağım.)

               – Ich mache meine Hausaufgaben nach dem Essen. (Yemekten sonra ödevlerimi yapacağım.)

 

• nebst ile birlikte

*** Az kullanılan bir edattır. Genelde bu edattan sonra artikel kullanılmaz.

Beispiel:  – Seine Kreditkarte nebst seinen persönlichen Daten wurde gestohlen.

                 (Kredi kartı ile birlikte kişisel bilgileri çalındı.)

                 – Der Füller ist nebst dem Buch gratis. ( Kitap ile birlikte dolma kalem bedava.)

 

• samt ile birlikte

Beispiel:  – Der Vorsitzender erzӓhlt die ökonomische Lage der Firma samt dem Assistent.

                 (Başkan firmanın ekonomik durumunu yardımcısıyla birlikte anlatıyor).

 

• seit -den – dan beri

Beispiel:  – Es schneit seit zwei Tagen. (İki günden beri kar yağıyor.)

                 – İch habe seit Jahren Istanbul nicht gesehen. (Yıllardır Antalya’yı görmedim.)

                 – Mit wem sprichst du seit einer Stunde. (Bir saattir kiminle konuşuyorsun?)

                 – Seit wann lernst du Deutsch? (Ne zamandan beri almanca öğreniyorsun?)

 

• zu -e –a (Yönelme); -mek için

Beispiel:  – Die Studenten gehen zur Schule. (Öğrenciler okula gidiyor.)

                 – Meine Kinder wollen zum Kino gehen. (Çocuklarım sinemaya gitmek istiyor.)

                 – Zum Gewinn arbeiteten die Spieler hart. (Oyuncular kazanmak için çok çalıştılar.)

*** “Zu” edatının “-mek için” anlamında kullanılması için fiilin isimleştirilmesi gerekir.)

*** İstisna (Ausnahme) : Ich bin zu Hause. (Evdeyim.)

• zufolge -e göre

*** Bu edat isimden önce “Genitiv” isimden sonra ” Dativ” halde kullanılır.

Beispiel:  – Dem Plan zufolge muss hier eine Küche sein. (Plana göre burada bir mutfak olmalı.)

                 – Einem Bericht zufolge wird Wasserquelle im Jahre 2040 vertrocknen.

                 ( Rapora göre 2040 yılında su kaynakları kuruyacak.)

 

• zuliebe      hatırı için

*** Bu edat isimden sonra kullanılır.

Beispiel:  -Ich mache alles meiner Mutter zuliebe. (Annemin hatırına herşeyi yaparım.)

                 – Ich verzeihe dich deinen Kindern zuliebe. (Çocuklarının hatırına seni affediyorum.)

 

• zuwider      aksine

*** Bu edat isimden sonra kullanılır.

Beispiel:  – Ich weiß, wie er dem Lesen zuwider sein kann.

                 (Okumaya nasıl bu kadar karşı olabiliyor bilmiyorum.)

                 – Er ist mir zuwider. (O bana karşı.)

 

• von -den, -dan

***”von” edatı çıkma durumunu ifade eder.

Beispiel:  – Er kommt von der Schule. (O okuldan geliyor.)

                 – Erika kommt von der Stadt. (Erika şehirden geliyor.)

                 – Ich soll meinen Bruder von dem Bahnhof abholen.(Kardeşimi istasyondan almalıyım.)