Nebensätze (Yan Cümleler)
Ana cümle ile yan cümle fiillerinin (yüklem) cümle içindeki yerlerine göre ayrılırlar. Ana cümlede fiil ya 1. sırada yer alır (Evet – Hayır Soruları, Emir Kipleri) ya da 2. sırada yer alır. Yan cümlelerde ise özneye göre çekimlenmiş fiil cümle sonunda yer alır. Eğer cümlede yardımcı fiil kullanılıyorsa bu yardımcı fiil de özneye göre çekimlenerek cümle sonunda kullanılır. Yan cümlede fiil dışında kalan diğer yapılar yerlerini korur. Yan cümleler ana cümleye bağlaçlar ile bağlıdır. (Bağlaçlar konusunu inceleyiniz.) Ana cümle ve yan cümle virgül ile birbirinden ayrılır.
| Özne + Fiil + Nesne / Tümleç, Bağlaç + Özne + Nesne / Tümleç + Fiil |
|---|
- Warum gehst du nicht in die Schule?
- Ich gehe nicht in die Schule, weil ich krank bin.
Neden okula gitmiyorsun sorusuna “weil” ile cevap verildi. “Weil” bağlacı yan cümle oluşturur, bu yüzden “weil” bağlacının bağlı olduğu yan cümlenin fiili özneye göre çekimlenerek cümlenin sonuna gitti.
- Warum bist du gestern nicht in die Schule gegangen?
- Ich bin nicht in die Schule gegangen, weil ich gestern krank gewesen bin.
Yan cümle Perfekt, Passiv, Modalverben gibi yardımcı fiil alan yapılardan oluşabilir. Bu durumlarda özneden sonra gelen yardımcı fiil özneye göre çekimlenerek cümle sonuna gider. Yardımcı fiilin dışında cümlede herhangi bir yapı yer değiştirmez.
Beispiele (Örnekler)
- Mein Vater schenkt mir ein Fahrrad, wenn ich eine Dankesbescheinigung erhalte.
(Eğer teşekkür alırsam babam bana bisiklet alacak.)
- Mein Vater hat mir ein Fahrrad geschenkt, weil ich eine Dankesbescheinigung erhalten habe.
(Teşekkür aldığım için babam bana bisiklet hediye etti.)
Yan cümleler ana cümleden sonra gelmek zorunda değildir. Cümleye yan cümle ile başlanabilir. Eğer cümle yan cümle ile başlanırsa ikinci cümle özneye göre çekimlenmiş fiil ile başlar, fiilden sonra özne gelir.
| Wenn + Özne + Nesne / Tümleç + Fiil, Fiil + Özne + Nesne / Tümleç |
|---|
- Weil ich krank bin, gehe ich nicht in die Schule.
- Weil ich gestern krank gewesen bin, bin ich nicht in die Schule gegangen.
- Wenn ich eine Dankesbescheinigung erhalte, schenkt mein Vater mir ein Fahrrad.
- Weil ich eine Dankesbescheinigung erhalten habe, hat mein Vater mir ein Fahrrad geschenkt.
Wenn ve Weil bağlaçları örnek olarak verilmiştir. Yukarıda bahsedilen kurallar yan cümle oluşturan bütün bağlaçlar için geçerlidir.
Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: