Fragesätze (Soru Cümleleri)
Almancada soru kelimeleri ile veya fiiller ile soru cümleleri oluşturulur.
Soru kelimeleri, soru cümlesi ve yan cümle kurmak gibi iki ayrı işleve sahiptir. Bu bölümde sadece soru cümleleri ele alınacaktır. Soru kelimelerinin yan cümle işlevi bağlaçlar konusunda ele alınacaktır.
- Soru Kelimeleri ile Soru Cümleleri Oluşturma
| Fragewörter (Soru Kelimeleri) | |||
|---|---|---|---|
| was | Ne | wie | Nasıl |
| wer | Kim | wie lange | Ne kadar süreyle |
| wen | Kimi | inwiefern, inwieweit | Ne ölçüde, ne denli |
| wem | Kime | wie viel | Kaç tane |
| wessen | Kimin | wie oft | Ne kadar sıklıkla |
| wo | Nerede | welch- | Hangi |
| wohin | Nereye | wievielt- | Kaçıncı |
| woher | Nereden | wieso | Neden, Niçin |
| wann | Ne zaman | weshalb | Niçin, Neden dolayı |
| seit wann | Ne zamandan beri | weswegen | Niçin, Neden dolayı |
| bis wann | Ne zamana kadar | wo + Präposition | Aldığı edata göre anlam değişir |
| warum | Neden, Niçin | was für (ein) | Nasıl bir, Ne tür |
Soru kelimeleri ile soru cümleleri oluşturulurken 3 farklı cümle yapısında soru cümleleri oluşturulur.
- Grup:
| Wer |
“Wer” soru kelimesi özneyi sorduğu için soru cümlesinde özne bulunmaz. Bu yüzden soru kelimesinden hemen sonra fiil gelir ve fiil 3. tekil şahsa göre çekimlenir. Soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Yardımcı fiil alan bu cümle yapılarında yardımcı fiil veya modal fiil 3. tekil şahsa göre çekimlenir ve ana fiil cümlenin sonuna gider.
Beispiele (Örnekler)
Wer ist dein Lehrer?Öğretmenin kim?
Wer spielt Tischtennis?Kim masa tenisi oynuyor?
Wer ist nach Ankara gefahren?Kim Ankara’ya gitti?
Wer kann gut Fußball spielen?Kim iyi futbol oynayabiliyor?
- Grup:
| was – wen – wem – wessen – wo – wohin – woher – wann – seit wann – bis wann – weshalb – warum – wieso – weswegen – wie – wie lange |
Bu gruptaki soru kelimeleri ile soru cümlesi oluşturulurken cümlede özne bulunur, bu yüzden cümle yapısı aşağıdaki gibi olur.
| Soru Kelimesi + Fiil + Özne / Soru Kelimesi + Yardımcı Fiil + Özne + Ana Fiil / Soru Kelimesi + Modal Fiil + Özne + Ana Fiil |
Soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman, edilgen (passiv) veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Yardımcı fiil alan bu cümle yapılarında yardımcı fiil veya modal fiil özneye göre çekimlenir ve ana fiil cümlenin sonuna gider.
Beispiele (Örnekler)
Wo bist du?Neredesin?
Wann hat er ein Auto gekauft?O ne zaman araba satın aldı?
Warum isst du so schnell?Neden çok hızlı yemek yiyorsun?
Wie lange könnt ihr euren Atem anhalten?Nefesinizi ne kadar süre tutabilirsiniz?
Woher ist der Zug gekommen?Tren nereden geldi?
- Grup:
| was für (ein) – wie viel – welch – wievielt |
Bu gruptaki soru kelimeleri bir isim ile kullanılır yani bu soru kelimelerinden sonra isim gelir.
Bu gruptaki soru kelimeleri ile oluşturulan cümle yapıları aşağıdaki gibidir.
| Soru Kelimesi + İsim + Fiil + Özne / Soru Kelimesi + İsim + Yardımcı Fiil + Özne + Ana Fiil / Soru Kelimesi + İsim + Modal Fiil + Özne + Ana Fiil |
Soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman, edilgen (passiv) veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Yardımcı fiil alan bu cümle yapılarında yardımcı fiil veya modal fiil özneye göre çekimlenir ve ana fiil cümlenin sonuna gider.
Soru kelimesinden sonra gelen isim özne de olabilir (Welches Kleid gefällt dir?).
Beispiele (Örnekler)
Was für eine Wohnung suchen Sie?Ne tür bir daire arıyorsunuz?
Welches Kleid gefällt dir?Hangi elbise hoşuna gidiyor?
Wie viele Kinder hat sie?Onun kaç tane çocuğu var?
Welcher Computer wurde verkauft?Hangi bilgisayar satıldı?
Was für ein Auto will Cihangir haben?Cihangir nasıl bir araba istiyor?
- Fiiller ile Soru Cümleleri Oluşturma
Fiiller ile soru cümleleri yapılan sorulara “mi’li” sorular ya da “evet - hayırlı” sorular denir. Bu tür sorularda cümleye fiil ile başlanır ve fiilden sonra özne gelir. Fiil özneye göre çekimlenir.
Mi’li soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman, edilgen (passiv) veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Soru cümleleri yardımcı fiil ile ya da modal fiil ile başlar ve bu fiiller özneye göre çekimlenir, ana fiil cümlenin sonunda yer alır.
Beispiele (Örnekler)
Kommst du heute zur Party?Bugün partiye geliyor musun?
Mag Zübeyde Karotten?Zübeyde havuç sever mi?
Hast du deine Zähne geputzt?Dişlerini fırçaladın mı?
Ist er 2 Stunden geschwommen?O 2 saat yüzdü mü?
Werden wir unsere Wörterbücher mitbringen?Sözlüklerimizi yanımızda getirecek miyiz?
Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: