Perfekt (-di'li Geçmiş Zaman)
Perfekt (-di'li geçmiş zaman), geçmişte başlamış ve bitmiş olayları ifade etmek için kullanılır. Bu zaman oluşturulurken "haben" veya "sein" yardımcı fiilleri ile fiilin Partizip Perfekt (Fiilin 3. Hali) kullanılır. Yardımcı fiiller (haben / sein) öznelere göre çekimlenirken fiilin Partizip Perfekt hali değiştirilmez. Bütün özneler için fiilin Partizip Perfekt hali aynı kalır ve daima cümlenin sonunda yer alır.
haben / sein
Perfekt zamanda genellikle "haben" yardımcı fiili kullanılır. Hareket ve durum değişikliklerinde "sein" yardımcı fiili kullanılır. Sein alan fiiller dışında kalan bütün fiiller haben alır.
Perfekt'te "sein" yardımcı fiilini alan fiiller:
1. Bir hareket ifade eden fiiller.
gehen - kommen - eilen - laufen - springen - reiten - stürzen - schwimmen - einsteigen - aussteigen - fahren usw.
Wir sind mit dem Zug nach Ankara gefahren.Trenle Ankara'ya gittik.
Das Kind ist von dem Baum gestürzt.Çocuk ağaçtan düştü.
Der Chef ist gestern sehr spät gekommen.Şef dün çok geç geldi
"sein" yardımcı fiili özneye göre çekimlenmiştir. Fiillerin 3. halleri cümlenin sonunda kullanılmıştır.
2. Durum değişikliği ifade eden fiiller.
tauchen - sterben - aufstehen - einschlafen - aufwachen - ertrinken - wachsen - entstehen usw.
Er ist wegen der Ermüdung eingeschlafen.Yorgunluktan uyuyakaldı.
Mein Hund ist vor 2 Wochen gestorben.Köpeğim 2 hafta önce öldü.
Ich bin gestern sehr früh aufgestanden.Dün çok erken kalktım
"sein" yardımcı fiili özneye göre çekimlenmiştir. Fiillerin 3. halleri cümlenin sonunda kullanılmıştır.
Bir hareket ve oluş ifade etmediği halde "sein" yardımcı fiilini alan fiiller vardır.
Meine Schwester ist gestern zu Hause geblieben.Kız kardeşim dün evde kaldı.
Partizip Perfekt (Fiillerin 3. Halleri)
Perfekt'te fiiller zayıf fiiller (Schwache Verben) ve güçlü fiiller (Starke Verben) olmak üzere 2'ye ayrılır.
Schwache Verben (Zayıf Fiiller)
1. Bu fiillerin 3. halleri oluşturulurken fiilin kökü ele alınır. Fiil kökünün önüne ge-, sonuna da -t eki getirilir. Fiil kökü asla değişmez.
"lernen" bu fiilin kökü "lern-"dir. Köke yukarıdaki kuralı uyguladığımızda "gelernt" olarak fiilin 3. hali oluşturulmuş olur.
| Infinitiv | Perfekt | Infinitiv | Perfekt |
|---|---|---|---|
| machen | gemacht | kaufen | gekauft |
| üben | geübt | lachen | gelacht |
| hören | gehört | weinen | geweint |
| bauen | gebaut | drücken | gedrückt |
| fehlen | gefehlt | faulenzen | gefaulenzt |
2. Fiil kökü "t, d" ya da ünsüzden sonra gelen "m, n" ile biten zayıf fiillerde aynı şekilde mastar eki atılarak başına "ge-", sonuna "-et" takısı getirilir.
arbeiten - gearbeitet · warten - gewartet
regnen - geregnet · zeichnen - gezeichnet
3. Ayrılabilen fiillerde "-ge" takısı önek ile fiil kökü arasına getirilir.
abholen - abgeholt · einkaufen - eingekauft
herstellen - hergestellt · aufhören - aufgehört
4. Ayrılmayan zayıf fiillerde "ge-" takısı getirilmez, sadece fiil kökünün sonuna "t" veya "et" getirilir.
(be-, ver-, ent-, ge-, zer-, er-, usw. ön ekleri olan fiiller ayrılmaz.)
erzählen - erzählt · erklären - erklärt
besuchen - besucht · gehören - gehört
verdienen - verdient · zerstören - zerstört
5. Sonu "-ieren" ile biten fiillerde ayrılmayan fiillerde olduğu gibi fiil köküne "ge-" getirilmez, sadece fiil kökünün sonuna "t" eki getirilir.
rasieren - rasiert · studieren - studiert
dementieren - dementiert · diskutieren - diskutiert
operieren - operiert · korrigieren - korrigiert
Starke Verben (Güçlü fiiller)
Bu fiillerin 3. halleri öğrenilmelidir. Güçlü fiiller dışında kalan bütün fiiller zayıf fiillerdir ve 3. halleri Schwache Verben (Zayıf Fiiller) bölümünde anlatıldığı gibi oluşturulur.
Starke Verben (Güçlü Fiiller) listesi için tıklayınız.
Perfekt mit Modalverben
Modal Fiiller ile "-di'li" geçmiş zaman oluşturulurken "haben" yardımcı fiili kullanılır. "sein" yardımcı fiili kesinlikle kullanılmaz. "haben" yardımcı fiili özneye göre çekimlenir, asıl fiil ve modal fiil sırasıyla cümle sonunda yer alır. Dikkat edilmesi gereken nokta modal fiiller ile perfekt cümlesi yaparken fiilin 3. halini kullanmamamızdır.
Ich habe mit dir reden wollen.Seninle konuşmak istedim.
Wir haben das Zimmer aufräumen sollen.Odayı toplamak zorundaydık.
Hast du ihn zur Party einladen müssen?Onu partiye davet etmek zorunda mıydın?
Modal fiiller gibi kullanılan "hören, sehen, helfen ve lassen" fiilleri ile de bu şekilde cümle oluşturulur.
Ich habe sie kommen sehen.Onun geldiğini gördüm
Sie hat sich letztes Jahr von ihrem Mann scheiden lassen.Geçen yıl kocasından boşandı.
Hazırlayan: Fatih Ün, Almanca Öğretmeni · Son güncelleme: