Fragesätze (Soru Cümleleri)

FRAGESÄTZE (SORU CÜMLELERİ)

 

Almanca’da soru kelimeleri ile veya fiiller ile soru cümleleri oluşturulur.

Soru kelimeleri, soru cümlesi ve yan cümle kurmak gibi iki ayrı işleve sahiptir. Bu bölümde sadece soru cümleleri ele alınacaktır. Soru kelimelerinin yan cümle işlevi bağlaçlar konusunda ele alınacaktır.

 

1. Soru Kelimeleri ile Soru Cümleleri Oluşturma

 

Fragewörter (Soru Kelimeleri)
was	Ne	wie	Nasıl
wer	Kim	wie lange	Ne kadar süreyle
wen	Kimi	inwiefern, inwieweit	Ne ölçüde, ne denli
wem	Kime	wie viel	Kaç tane
wessen	Kimin	wie oft	Ne kadar sıklıkla
wo	Nerede	welch-	Hangi
wohin	Nereye	wievielt-	Kaçıncı
Woher	Nereden	Wieso	Neden, Niçin
wann	Ne zaman	Weshalb	Niçin, Neden dolayı
seit wann	Ne zamandan beri	weswegen	Niçin, Neden dolayı
bis wann	Ne zamana kadar	wo + Prӓposition	Aldığı edata göre anlam değişir
warum	Neden, Niçin	was für (ein)	Nasıl bir, Ne tür

 

*** Soru kelimeleri ile soru cümleleri oluşturulurken 3 farklı cümle yapısında soru cümleleri oluşturulur.

 

1. Grup:

Wer

 

“Wer” soru kelimesi özneyi sorduğu için soru cümlesinde özne bulunmaz. Bu yüzden soru kelimesinden hemen sonra fiil gelir ve fiil 3. tekil şahısa göre çekimlenir. Soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Yardımcı fiil alan bu cümle yapılarında yardımcı fiil veya modal fiil 3. tekil şahısa göre çekimlenir ve ana fiil cümlenin sonuna gider.

 

Beispiele (Örnekler)

– Wer ist dein Lehrer? (Öğretmenin kim?)

– Wer spielt Tischtennis? (Kim masa tenisi oynuyor?)

– Wer ist nach Ankara gefahren? (Kim Ankara’ya gitti?)

– Wer kann gut Fuβball spielen? (Kim iyi futbol oynayabiliyor?)

 

2. Grup:

was – wen – wem – wessen – wo – wohin – woher – wann – seit wann – bis wann – weshalb – warum – wieso – weswegen – wie – wie lange

 

Bu gruptaki soru kelimeleri ile soru cümlesi oluşturulurken cümlede özne bulunur bu yüzden cümle yapısı aşağıdaki gibi olur.

Soru Kelimesi + Fiil + Özne Soru Kelimesi + Yardımcı Fiil + Özne + Ana Fiil Soru Kelimesi + Modal Fiil + Özne + Ana Fiil

 

*** Soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman, edilgen (passiv) veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Yardımcı fiil alan bu cümle yapılarında yardımcı fiil veya modal fiil özneye göre çekimlenir ve ana fiil cümlenin sonuna gider.

 

Beispiele (Örnekler)

– Wo bist du? (Neredesin?)

– Wann hat er ein Auto gekauft? (O ne zaman araba satın aldı?)

– Warum isst du so schnell? (Neden çok hızlı yemek yiyorsun?)

– Wie lange könnt ihr euren Atem anhalten? (Nefesinizi ne kadar süre tutabilirsiniz?)

– Woher ist der Zug gekommen? (Tren nereden geldi?)

 

 

 

 

 

 

3. Grup:

was für (ein) – wie viel – welch – wievielt

 

Bu gruptaki soru kelimeleri bir isim ile kullanılır yani bu soru kelimelerinden sonra isim gelir.

Bu gruptaki soru kelimeleri ile oluşturulan cümle yapıları aşağıdaki gibidir.

 

Soru Kelimesi + İsim + Fiil + Özne Soru Kelimesi + İsim + Yardımcı Fiil + Özne + Ana Fiil Soru Kelimesi + İsim + Modal Fiil + Özne + Ana Fiil

 

*** Soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman, edilgen (passiv) veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Yardımcı fiil alan bu cümle yapılarında yardımcı fiil veya modal fiil özneye göre çekimlenir ve ana fiil cümlenin sonuna gider.

 

*** Soru kelimelerinden sonra kullanılan isimler özne değildir. Özne ile karıştırmayalım.

 

Beispiele (Örnekler)

– Was für eine Wohnung suchen Sie? (Ne tür bir daire arıyorsunuz?)

– Welches Kleid gefӓllt dir? (Hangi elbise hoşuna gitti?)

– Wie viele Kinder hat sie? (Onun kaç tane çocuğu var?)

– Welcher Computer wurde verkauft? (Hangi bilgisayar satıldı?)

– Was für ein Auto will Cihangir haben? (Cihangir nasıl bir araba istiyor?)

 

1. Fiiler ile Soru Cümleleri Oluşturma

Fiiller ile soru cümleleri yapılan sorulara “mi’li” sorular ya da “evet – hayırlı” sorular denir. Bu tür sorularda cümleye fiil ile başlanır ve fiilden sonra özne gelir. Fiil özneye göre çekimlenir.

Mi’li soru cümleleri geçmiş zaman, gelecek zaman, edilgen (passiv) veya modal fiiller ile oluşturulabilir. Soru cümleleri yardımcı fiil ile ya da modal fiil ile başlar ve bu fiiller özneye göre çekimlenir ana fiil cümlenin sonunda yer alır.

Beispiele (Örnekler)

– Kommst du zur Party heute? (Bugün partiye geliyor musun?)

– Mag Zübeyde Karotte? (Zübeyde havuç sever mi?)

– Hast du deine Zӓhne geputzt? (Dişlerini fırçaladın mı?)

– Ist er 2 Stunde geschwommen? (O 2 saat yüzdü mü?)

– Werden wir unsere Wörterbücher mitbringen? (Sözlüklerimizi yanımızda getirecek miyiz?)